 | ||||||
Trần Đông Đức
Cập nhật thông tin về Lê Phước Tuấn
Lê Phước Tuấn đã thọ án tù kể từ tháng Giêng 2007 vì tội hành hung một người trong đoàn khách Việt Nam trong chuyến viếng thăm Hoa Kỳ của Phan Văn Khải, lúc là Thủ tướng CHXHCN Việt Nam, hồi tháng 6, 2005.
Toàn bộ vụ án có những tình tiết phức tạp do hồ sơ cá nhân của Lê Phước Tuấn và vì Tuấn chưa là công dân Hoa Kỳ. Để đơn giản hóa vấn đề theo lời khuyên của luật sư biện hộ, Parastoo Zahedi, Lê Phước Tuấn đã xác nhận một số tội danh hình sự và thọ án 6 tháng tù – mãn hạn vào ngày 29 tháng 6, 2007.
Luật lệ di trú Hoa Kỳ ràng buộc nếu tù nhân không phải là công dân Hoa Kỳ thì sau khi hết hạn tù, sở di trú sẽ lưu giữ thêm 72 tiếng đồng hồ. Ngày Lê Phước Tuấn được thả lại rơi cuối tuần và sau đó lại là lễ độc lập của Hoa Kỳ (04/07/2007) nên thủ tục hành chánh bị đình trệ. Lê Phước Tuấn phải đợi tới ngày 5 tháng 7, thì mới hết 72 giờ lưu giữ.
Cùng lúc Bộ Nội An (Homeland Sercurity Department) đưa chỉ thị bắt giữ Lê Phước Tuấn lại. Đây là một chỉ thị bất ngờ từ phía chính phủ khiến luật sư biện hộ không kịp trở tay.
Khi vào tù, Lê Phước Tuấn đã chọn tiểu bang North Carolina vì gần nhà. North Carolina là nơi nhận tù nhân Lê Phước Tuấn và không phải là tiểu bang Tuấn phạm luật. Quyết định bắt giữ Lê Phước Tuấn trở lại không phải của chính phủ tiểu bang. Do đó khi nhiều người muốn tới chào mừng Tuấn mãn hạn tù thì nhà tù tiểu bang đều thông báo đã thả rồi. Ngay cả luật sư Zahedi, trong vài ngày, cũng không biết rõ hiện trạng của thân chủ mình. Sau đó Ls Zahedi được thông báo là hồ sơ của Lê Phước Tuấn đã bị bộ Nội An “gạch đỏ” (Red Flag). Chỉ có nhân viên cao cấp của bộ Nội An mới đủ thẩm quyền quyết định việc này.
Đây là điều rất phức tạp trong luật pháp Hoa Kỳ và còn nhiều giải thích mù mờ đến ngay luật sư cũng không hiểu rõ. Số tiền thế chân $30.000 vẫn còn đó. Hạn tù cũng đã mãn nhưng do một quyết định bất ngờ của chính phủ Hoa Kỳ nên Lê Phước Tuấn tiếp tục bị giam giữ trong trại dành cho những di dân bất hợp pháp. Khi được hỏi về số tiền thế chân thì luật sư Zahedi được cho biết là phía nguyên đơn đã quyết định huỷ bỏ. Tất cả trả lời với Ls Zahedi đều do quan chức cao cấp của bộ Nội An điều khiển từ xa.
Trong phiên toà ngày 1 tháng 8, để trình bày cho chánh án biết rõ những sự việc đang diễn tiến, Công tố viện giải thích với toà là tất cả thời gian tù 6 tháng (vừa xong) của Lê Phước Tuấn là để thọ án trước đó tại toà tiểu hình ở California. Khi bị truy hỏi hồ sơ án lệnh công tố viện xin khất với Chánh án sẽ trình bày lý do vào ngày 14 tháng 8 .
Thực tế, Công tố viện không thể có hồ sơ này (án tiểu hình tại California) vì khi toà tuyên án 6 tháng cho tội đả thương tại vụ biểu tình chống phái đoàn nước CHXHCN Việt Nam. Công tố viện hẹn ngày 14 tháng 8 này để trả lời và gia hạn cho luật sư biện hộ có 10 ngày phúc đáp. Phiên tòa kế tiếp sẽ diễn ra vào ngày 5 tháng 9, 2007. Đó là những diễn biến bất ngờ khiến Lê Phước Tuấn đã bị lưu giữ sau khi đã mãn hạn tù. Công tố viện lý giải là quan tòa hiểu lầm hồ sơ khi tuyên án.
Đây là những tình tiết hết sứ bí hiểm do chỉ thị của bộ nội an mà ngay cả trại tù, quan tòa, và luật sư biện hộ Zahedi cũng không hiểu rõ. Sau khi luật sư Zahedi tranh luận gay gắt với trại tù North Carolina thì họ cho biết chính Lê Phước Tuấn hay người ủng hộ Lê Phước Tuấn đều có quyền kiện chính phủ liên bang vì những bất công này. Uỷ ban Pháp lý cho vụ Jerry-Kiley và Lê Phước Tuấn đang nghiên cứu và tham khảo hồ sơ về vấn đề này để có quyết định kiện bộ Nội An hay là cả chính phủ liên bang nếu được sự đồng ý của Lê Phước Tuấn.
Uỷ ban Pháp lý trong những ngày đó cũng không có nhiều thông tin đến khi Lê Phước Tuấn báo cho biết tình hình. Tuấn cho rằng đây là chuyện rất mờ ám vì áp lực chính trị.
Tình hình hiện tại tương đối dễ chịu hơn trại tù North Carolina mà Tuấn đã chịu đựng trong 6 tháng qua và đã được gọi điện thoại ra ngoài dễ dàng. Điều Tuấn mong là muốn biết sự thật chứ “đã mình làm mình chịu, ở tù bao lâu cũng đâu sợ”. Ở bên ngoài mọi người chỉ mong tới ngày 14 tháng 8 để biết thêm dữ kiện và đợi phiên toà ngày 5 tháng 9, 2007.
Cùng lúc, luật sư biện hộ cũng đang hết lòng tìm sơ hở của bên công tố để xoá án cho Lê Phước Tuấn.
Vì không có quốc tịch nên Lê Phước Tuấn mới gặp nhiều vấn nạn như vậy. Rõ ràng, đây là một vấn đề nhân quyền. Uỷ ban Pháp lý kêu gọi người ủng hộ cho Lê Phước Tuấn hãy tham dự phiên tòa ngày 5 tháng 9. Nhân danh Uỷ ban Pháp lý, ông Lý Văn Phước, cũng sẽ kêu gọi các tổ chức cộng đồng liên lạc ngay với các dân biểu, nghị sĩ tiểu bang về trường hợp của Lê Phước Tuấn. Nếu đi xa hơn, vụ kiện chính phủ cũng có thể được bàn tới để gây sự chú ý về thân phận của người con lai mà chính phủ Hoa Kỳ đáng ra nên xác nhận ngay từ khi họ rời Việt Nam vào Mỹ.
Trong tù, Lê Phước Tuấn vẫn bình thản như lúc có tự do. Tuy buồn lòng với số phận long đong nhưng Tuấn vẫn luôn nhận trách nhiệm cá nhân. Địa chỉ hộp thư trại tù của Lê Phước Tuấn hiện nay là: Tuan Le – L2, Piedmont, Detainee Center, PO. Box 488, Sarmville VA 23901. Khi có thể, Tuấn vẫn trao đổi với người thân quen bằng điện thoại thẻ gọi do bạn bè gởi.
Điều kiện trong trại tù ở Sarmville (dành riêng cho di dân bất hợp pháp) tốt hơn, nhưng nỗi cô đơn và tương lai bất định là điều khiến Lê Phước Tuấn luôn bận tâm: “Thà bị tuyên án 5 năm, 6 năm tù luôn còn hơn là hoàn cảnh bất ổn như hiện nay”.
Trường hợp Lê Phước Tuấn là một thí dụ về sự thiệt thòi của một người không có quốc tịch. Qua lời nhắn gửi, Lê Phước Tuấn hy vọng các bạn hai dòng máu và cộng đồng nên để ý điều này. Trong tù cũng có một người con hai dòng máu Mỹ-Việt khác cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự: vì vốn văn hóa không nhiều, không biết đủ Anh ngữ để qua kỳ khảo hạch khi xin vào quốc tịch Mỹ.
Một điều rất trớ trêu: những người con lai, như Lê Phước Tuấn, qua Mỹ vì đã được xác định liên hệ huyết thống nhưng không có quốc tịch Mỹ (gốc Việt) như đa số trong cộng đồng Người Việt ở Hoa Kỳ. Nhiều người con hai dòng máu Mỹ-Việt đã trưởng thành trong hoàn cảnh xã hội khắc nghiệt, không có nhiều lựa chọn may mắn đưa đến hệ quả thiếu vốn văn hoá, không đủ chữ nghĩa và phải chịu thiệt thòi vì không phải, vì chưa phải là công dân Mỹ.
Cú đấm của Lê Phước Tuấn là cú đấm biểu tượng vào bạo quyền cộng sản Việt Nam. Trong một bài báo do Đàn Chim Việt đăng tải không lâu trước khi vào tù, Lê Phước Tuấn đã xác nhận chuyện đã xảy ra vì nỗi căm ghét chế độ cộng sản chứ không phải vì thù riêng với ông Nguyễn Quốc Huy, phó chủ nhiệm văn phòng chính phủ: “Đúng, em chẳng có thù hằn gì riêng với cá nhân ông Huy cả. Em chỉ căm ghét chế độ cộng sản. Em sẵn sàng nói chuyện bình thường với ông ta nếu ông ta nói vậy”. (Trích “Tâm tình trước lúc vào tù”, Lưu Vũ – Phóng sự, DCVOnline, 16/11/2006).
Lê Phước Tuấn là một người thanh niên chịu nhiều thiệt thòi trong cuộc sống. Ngoài cú đấm sóng gió (đã trả giá với pháp luật ở Mỹ), Tuấn còn được biết là một người hào sảng, hòa nhã, và rất nhiệt tình với mọi người.
Chúng tôi cố gắng nắm bắt mọi dữ kiện về hồ sơ toà án để kịp thời thông tin sớm nhất trong những ngày sắp tới.
